4h30 sáng thứ bảy, tàu đến ga Tháp Chàm và anh tài xế đã có mặt để đưa chúng tôi đến địa danh đầu tiên, đó là chợ Nại Dư Khánh. Mấy anh em vừa đi bộ trên trục đường chính vừa ngắm bình minh tuyệt đẹp đang dần hiện lên sau những rặng núi hướng về phía biển.
Dọc đường có khá nhiều tàu bè đang chuyển cá lên chợ hoặc cho các thương lái sau chuyến đi biển hồi đêm.
6h30 bụng đói rồi nên vô chợ tìm hàng ăn sáng, lác đác cũng có hai ba tiệm đã mở, tôi chọn cho mình món bún chả cá để thưởng thức. Chả cá tươi, dai dai với nước dùng ngọt vừa phải, thêm chút đậu phộng bùi bùi ăn khá lạ miệng. Tô bún được giải quyết trong hai nốt nhạc, tráng miệng thêm cái chả cuốn bự bự nữa thì no căng bụng.
Tổng thiệt hại hết 30k, quá rẻ.
Sáng hôm nay chúng tôi may mắn được gặp Thành, một người bạn mới rất dễ mến, Thành trở thành hướng dẫn viên của chúng tôi trong hành trình khám phá làng Chăm Phước Nhơn và hiểu hơn về văn hoá, phong tục của đồng bào Chăm nơi đây.
Điểm tiếp theo là đồng cừu An Hoà và hồ Thành Sơn, những địa danh nổi tiếng của Ninh Thuận khi được rất nhiều các bạn trẻ tìm tới để checkin, tôi thì không quan tâm lắm tới việc đó chỉ biết là mình đang đặt chân vào một trong những hồ thuỷ lợi quan trọng nhất của Ninh Thuận. Các bạn biết đó nước thì ở đâu cũng quý nhưng tại ở một nơi khô hạn bậc nhất nước ta thì nó còn đáng giá như thế nào nữa.
Cừu là vật nuôi chủ lực của nông nghiệp Ninh Thuận bởi đặc tính chịu khô hạn tốt của nó, phía dưới bờ đập là trang trại nuôi cừu, tuy nhiên khi bạn tới đây có gặp được cảnh đàn cừu trên đồng cỏ hay không thì không ai chắc chắn nhé. Tất nhiên nhóm chúng tôi không gặp được con cừu nào cả..hehe.
Rời hồ Thành Sơn, bạn Thành hướng dẫn nhóm chúng tôi ghé thăm làng Chăm Phước Nhơn và điểm đến đầu tiên trong làng rất lạ lẫm và tò mò với tất cả chúng tôi, đó là nghĩa trang của người Chăm. À khoan chưa kể chuyện về nghĩa trang của người Chăm, trên đường tới nghĩa trang chúng tôi bị chặn lại bởi một đoàn cừu có thể lên tới cả trăm con, đúng hay không bằng hên, tới đồng cừu chả thấy con nào, vô tình đi chỗ khác thì gặp cả bầy.
Không nói nhiều cả đám sà xuống cùng đồng hành với mấy chú cừu luôn.
Khi đứng trước nghĩa trang của người Chăm thì cảm giác đầu tiên của tôi đây không giống như nghĩa trang lắm vì nếu chiếu theo nghĩa trang của người Việt thì sẽ có rất nhiều bia mộ, nghĩa trang người Chăm thì không (xem ảnh bạn sẽ rõ), không có cảm giác nặng nề hay u ám chi cả, có thể do họ không dùng nhang như người Việt, bên trong nghĩa trang cây cối tươi tốt dù Ninh Thuận là nơi khô hạn bậc nhất.
Thành giải thích cho chúng tôi rằng người Chăm Bà Ni sau khi mất sẽ được chôn cất theo nghi lễ của riêng họ, mỗi gia tộc sẽ có khu mộ riêng và mỗi phần mộ sẽ được đánh dấu bằng một hòn đá, còn hình thù, màu sắc, kích thước như thế nào thì tuỳ thuộc vào nhu cầu, khả năng tài chính của mỗi gia đình, không có sự bắt buộc trong việc này.
Còn nữa trong đám tang của người Chăm Bà Ni thì không có khóc thương mà sẽ diễn ra trong không khí vui vẻ vì họ quan niệm rằng còn có cuộc sống sau cái chết, người chết sẽ sống ở cảnh giới khác chứ không hẳn biến mất nên mọi người cần vui vẻ và chúc phúc cho người đã khuất.
Tuy nhiên muốn được chôn cất trong nghĩa trang của dòng tộc thì người chết phải chết ngay trong làng của mình, nếu mất ở ngoài làng hoặc ở nơi khác thì sẽ chôn ở ngoài nghĩa trang, 1-2 năm sau đó thì mới được làm lễ để di chuyển mộ vào bên trong.
Với người Chăm Bà Ni một năm có rất nhiều lễ hội nhưng quan trọng nhất vẫn là lễ hội Ramưwan được tổ chức vào ngày 1/9 Hồi lịch, năm nay dương lịch sẽ là ngày 18/6.
“ Cùng với ý nghĩa thần phục Thượng đế và tôn vinh vinh danh Allah, những người Chăm Bàni thực hành lễ hội Ramưwan còn mang ý nghĩa kế thừa và bảo tồn giá trị bản sắc văn hóa của tín ngưỡng, tôn giáo bản địa cổ Bàlamôm.
Lễ hội Ramưwan là chiếc thang “giao cảm” với Thượng đế và Ông bà tổ tiên trong đời sống tâm linh của mỗi một tín đồ. Đồng thời, là sản phẩm văn hóa và tinh thần được hun đúc từ truyền thống tín ngưỡng dân gian của dân tộc này, góp phần nâng cao giá trị nhân văn và bản sắc văn hóa của dân tộc.
Bởi thế, lễ hội Ramưwan được trải qua nhiều hình thức, nghi lễ khác nhau nó được nối tiếp nhau thành một chuỗi hệ thống các luật tục và lễ hội như là một di sản văn hoá riêng có, ở hai lĩnh vực lễ hội truyền thống và tín ngưỡng dân gian (Patăng Mukkẽi); lễ hội mang đậm nét tín ngưỡng tôn giáo (Bilanơk), bao gồm: Lễ Sug Amưrăm (Kinh hội đầu năm), lễ Sug Yơng (Kinh Hội), lễ Tảo mộ, Tháng Ramưwan và lễ Và ha.” Tôi trích lại một đoạn giới thiệu về lễ hội Ramưwa trên trang tin của Ban tôn giáo chính phủ để mọi người tham khảo thêm nhé.
https://btgcp.gov.vn/Plus.aspx/vi/News/38/0/256/0/3214/Le_hoi_Ramuwan_cua_dong_bao_Cham_Hoi
_giao_Bani_o_Binh_Thuan
Sau đó mọi người ghé thăm thánh đường chăm Bà Ni và thánh đường hồi giáo ở Phước Nhơn để nghe Thành giải thích rõ hơn về những tập tục của người Chăm nơi đây. Chúng tôi phải cảm ơn Thành rất nhiều vì nếu không có bạn ấy thì tôi cũng như mọi người cũng chỉ là cưỡi ngựa xem hoa chứ không biết thêm được về cuộc sống và văn hoá của người Chăm, theo tôi là dân tộc có lối sống và suy nghĩ rất tiến bộ trong một vài khía cạnh nào đó. Còn muốn tìm hiểu sâu hơn xin mời bạn về Ninh Thuận nha.
Trên đường trở về nhà Kafin, người bạn Ninh Thuận của chúng tôi thì nhóm có ghé qua cánh đồng muối Đầm Vua, lúc chúng tôi đến thì thấy có một số anh, chị đang tiến hành thu hoạch muối, phía sau là những dãy núi đặc trưng của Vườn quốc gia núi Chúa, nơi có loại rừng khô hạn đặc trưng nhất ở Việt Nam.
Kì hai của hành trình khám phá Ninh Thuận dừng lại ở đây nhé mọi người, tụi mình ghé nhà Kafin ăn cơm cái đã, hẹn các bạn ở kì 3.
Bài viết đã đăng trênkhamphaninhthuan.com
Nguyễn Hải Vinh
Thật khác lạ, phải tới đây một lần mới được
Chỗ này không nhiều du khách biết đến đâu bạn, nhóm mình đi do có một người bạn ở Phước Nhơn hướng dẫn luôn đó.