Top 7+ các Hội quán người Hoa ở Sài Gòn

Hội quán Tuệ Thành

• Địa chỉ: 710 Nguyễn Trãi, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh.
• Giờ mở cửa: 08h00 - 16h00

Còn được biết đến với tên gọi khác là Chùa Bà Thiên Hậu hay Chùa Bà Chợ Lớn, đây được xem là một trong các ngôi chùa có lịch sử lâu đời nhất ở Sài Gòn. Hội quán đã được Bộ Văn hóa và Thông tin công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1993. Hội quán có lẽ được xây dựng vào thế kỷ XVIII bởi một nhóm người Hoa gốc Tuệ Thành (tức Quảng Châu) di dân sang Việt Nam, để làm nơi hội họp, giúp đỡ đồng hương, quản lý di dân cũng như thờ cúng Thiên Hậu Thánh Mẫu nhằm tỏ lòng biết ơn sâu sắc vì đã phù hộ cho họ bình an đến được Việt Nam buôn bán và định cư. Hội quán Tuệ Thành được xây dựng theo dạng nhà khung gỗ, tường hồi chịu lực và mái lợp ngói âm dương. Các kiến trúc của Hội quán rất bắt mắt với các bức phù điêu lấy cảm hứng từ Lưỡng Long Tranh Châu, Tây Du Ký hay Ngọc Hoàng Đại Đế để trang trí trên tường. Hàng năm, vào ngày 23.3 âm lịch, Hội quán tổ chức lễ dâng hương Vía Bà long trọng với các nghi thức truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa thu hút du khách và người dân địa phương. Trải qua hơn hai thế kỷ, Hội quán Tuệ Thành vẫn giữ được các nét đẹp cổ kính của một công trình kiến trúc lâu đời, cho dù trải qua trăm năm vẫn giữ nguyên vẹn đường nét và màu sắc của từng kiến trúc.

Hội quán Nghĩa An

• Địa chỉ: Số 678 Nguyễn Trãi, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh.
• Giờ mở cửa: 8h00 - 17h00

Còn được gọi với tên khác là Chùa Ông hoặc Miếu Quan Đế. Hội quán được thành lập vào thế kỷ XIV bởi những người Triều Châu di dân sang Việt Nam. Hội quán được Bộ Văn hóa và Thông tin công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1993. Hàng năm, chùa Ông có hai ngày lễ lớn là Lễ Nguyên Tiêu vào ngày Rằm tháng Giêng và ngày Vía Ông tức ngày 24 tháng 6 âm lịch. Đây cũng là ngày lễ quan trọng nhất của Hội quán. Nhìn từ bên ngoài, Hội quán Nghĩa An là một tổng thể kiến trúc đồ sộ, lộng lẫy và mang nhiều màu sắc. Hội quán có bố cục giống với các đền miếu khác, dọc hai bên là các điện thờ Đông lang và Tây lang cùng hai khối nhà làm việc và sinh hoạt của người Triều Châu và người Hẹ. Các kiến trúc mái của hội quán được xây theo hình núi uy nghi, mang tính biểu tượng “núi thần giữa biển” và “lầu cao chạm mây”. Bên trong hội quán được trang trí hoành tráng với những bao lam khám thờ, bao lam điện thờ,... được chạm khắc cả hai mặt. Trải qua hai thế kỷ, Hội quán Nghĩa An còn là nơi bảo tồn những truyền thống văn hoá, tín ngưỡng cùng những hiện vật quý giá của cộng đồng người Triều Châu xưa. Hiện nay, Hội quán Nghĩa An cũng đóng góp tích cực vào sự phát triển của Quận 5 (cũ) nói riêng và Thành phố Hồ Chí Minh nói chung bằng các hoạt động tài trợ, quyên góp xây dựng các quỹ học bổng dành cho học sinh hiếu học, gia đình có hoàn cảnh khó khăn, xây dựng nhà tình thương,...

Hội quán Nhị Phủ

• Địa chỉ: 264 Đường Hải Thượng Lãn Ông, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh.
• Giờ mở cửa: 6h00 - 17h00

Hội Quán Nhị Phủ hay còn được gọi là Miếu Nhị Phủ hoặc Chùa Ông Bổn, được xây dựng khoảng cuối thế kỷ XVII và được Bộ Văn hóa và Thông tin công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1998. Hội quán là nơi thờ Ông Bổn tức Phúc Đức Chính Thần - vị thần bảo hộ đất đai và con người theo tín ngưỡng của người Hoa. Hai ngày lễ tế chính của Hội quán là ngày sinh và ngày mất của Ông Bổn vào Rằm tháng Giêng và Rằm tháng Tám. Khuôn viên của hội quán rộng hơn 2.500 m2, phần sân chiếm hơn 1/3 diện tích với cổng tam quan mới được làm vào năm 1990. Tổng thể kiến trúc trong miếu Nhị Phủ khá đơn giản nhưng được thể hiện đặc sắc và tinh tế. Miếu được xây dựng theo hệ thống kết cấu đặc trưng của Trung Quốc, với hình thức “chồng rường đấu củng” làm mái miếu hơi cong tựa như chiếc thuyền rồng. Nội thất bên trong Hội quán cũng rất uy nghiêm với những hàng cột cao, mỗi cột treo một hoặc hai tấm liễn đối, nhiều tấm được làm cong và được chạm nổi các chữ Hán. Ngoài ý nghĩa là nơi duy nhất thờ Bổn Đầu Công trong khu vực, Hội quán Nhị Phủ được xem là một công trình kiến trúc đặc sắc với nghệ thuật chạm khắc gỗ tinh xảo, là di tích đánh dấu quá trình định cư và hội nhập của nhóm người Hoa Phúc Kiến xưa.

Hội quán Phước An

• Địa chỉ: 184 Đường Hồng Bàng, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh.
• Giờ mở cửa: 8h00 - 16h00

Còn được gọi là chùa Minh Hương, do người Minh Hương có nguyên quán ở bảy phủ thuộc các tỉnh Quảng Đông, Phúc Kiến và Chiết Giang đến sinh sống ở vùng Chợ Lớn ngày nay xây dựng vào năm 1901. Hội quán được Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Thành phố vào năm 2009. Hội quán nằm ở khu vực sầm uất, trước mặt là đường Hồng Bàng, phía sau là đường Tân Hưng. Khuôn viên Hội quán rộng gần 1000m2, chính điện được bố trí ở phía Bắc, tiền điện ở phía Nam, trung điện nằm giữa., hai bên là Đông sương và Tây sương. Bước vào cổng là khoảng sân nhỏ thờ Di Lặc Bồ Tát và Quan Âm Bồ Tát. Chính điện của Hội quán được bài trí trang nghiêm với bao lam, khám thờ, phù điêu, hoành phi, liễn đối,... Đặc biệt là bốn tấm biển gỗ lớn các chữ “Trung”, “Hiếu”, “Nghĩa”, “Dũng” treo trên vách. Tuy Hội quan được xây dựng sau nhưng xây dựng muộn hơn so với các hội quán khác trong khu vực nhưng Hội quán lại không hề thua kém về giá trị kiến trúc hay nghệ thuật trang trí, đặc biệt là nghệ thuật chạm khắc gỗ. Bằng các kỹ thuật chạm lộng, chạm nổi,... các nghệ nhân đã tạo ra các khám thờ, bao lam, phù điêu hương án với các tượng người, vật, hoa lá,… rất sinh động và tinh tế. Ngày Vía Quan Đế (ngày 13 tháng Giêng) và ngày Quan Đế hiển thánh là ngày lễ quan trọng của Hội quán, được tổ chức rất long trọng, thu hút nhiều thiện nam tín nữ đến cúng bái cũng như tưởng nhớ đến các bậc tiền nhân và cội nguồn.

Hội quán Ôn Lăng

• Địa chỉ: 12 Lão Tử, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh.
• Giờ mở cửa: 6h15 - 17h00

Hội quán Ôn Lăng hay còn được nhiều người biết đến với tên gọi là Chùa Ôn Lăng, là một trong những công trình mang đậm giá trị lịch sử tại thành phố Hồ Chí Minh. Nơi đây còn được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 2002. Công trình được xây dựng vào năm 1740 bởi cộng đồng người Phúc Kiến di cư đến Việt Nam sinh sống. Toàn bộ khuôn viên Hội quán rộng khoảng 1.800m2, nổi bật với kiểu mái lợp ngói và viền bằng ngói thanh lưu ly, thấy được rõ nét kiến trúc của Phúc Kiến. Khu chính điện thờ Thiên Hậu Thánh Mẫu, vị nữ thần mà người dân tin rằng bà luôn che chở cho những người đi biển tránh khỏi tai ương. Trải qua hàng trăm năm, Hội quán đã trở thành địa điểm du lịch tâm linh quen thuộc với cả người dân địa phương lẫn du khách nước ngoài. Hội quán còn gắn liền với tục “đánh kẻ tiểu nhân” để cầu bình an và may mắn. Nghi thức này thường được thực hiện trước bàn thờ Ông Hổ vào ngày Kinh trập.

Hội quán Quỳnh Phủ

• Địa chỉ: 276 Trần Hưng Đạo, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh.
• Giờ mở cửa: 8h00 - 16h00

Hay còn được biết đến với tên gọi khác là Chùa Bà Hải Nam, được xây dựng vào năm 1824 bởi người Hải Nam di cư đến Chợ Lớn sinh sống. Nơi đây còn được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào ngày 28/12/2001. Toàn bộ Hội quán có diện tích hơn 2000m2, nằm ở vị trí đắc địa trong khu vực. Hàng năm, Hội quán thường tổ chức các ngày cúng tế lớn như Tết Nguyên Tiêu, ngày Vía Bà Thiên Hậu,... cùng nhiều ngày lễ lớn khác. Kiến trúc tổng thể của Hội quán có phần giản dị hơn so với các hội quán khác nhưng vẫn toát lên vẻ tôn nghiêm vốn có. Phong cách thiết kế Hội quán thể hiện rõ nét văn hóa Trung Hoa, được trang trí bằng nhiều hoa văn độc đáo và được chạm nổi chữ Hán trên nền mặt gỗ chạm nổi hoa văn. Nơi đây còn có nghệ thuật chạm khắc gỗ độc đáo với các chi tiết về tứ linh cùng những con vật bình thường và gần gũi. Dù đã tồn tại hơn 200 năm nhưng các kiến trúc của Hội quán vẫn được gìn giữ và bảo tồn nguyên vẹn để các thế hệ sau thấy được một nét văn hóa rất riêng của cộng đồng người Hoa Hải Nam xưa.

Hội quán Hà Chương

• Địa chỉ: 802 Nguyễn Trãi, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh.
• Giờ mở cửa: 8h00 - 16h00

Hay còn được biết đến với tên gọi là Chùa Ông Hược, Chùa Bà Hà Chương hoặc Hội quán Chương Châu. Nơi đây được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào ngày 28/12/2001. Được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ XVII bởi nhóm người Hoa di cư đến Chợ Lớn để mưu sinh. Hội quán là công trình kiến trúc sở hữu những kiệt tác điêu khắc đá cổ độc đáo. Hội quán được xây dựng theo kiểu đền miếu cổ Trung Hoa, vật liệu xây dựng chủ yếu là gỗ, đá, gạch, ngói. Kỹ thuật tạo dáng mái và trang trí mang đậm nét đặc trưng của người Hoa Phúc Kiến. Mặt bằng kiến trúc của Hội quán gồm 3 tòa nhà ba gian nằm ngang tạo thành tiền điện, chính điện và hậu điện. Hai bên các điện thờ này là hai dãy nhà nằm dọc bao gồm tả điện, hữu điện,... tạo thành một công trình khép kín như hình chữ khẩu. Ở giữa các tòa nhà là sân thiên tỉnh hoặc hành lang thông hương. Một nét nổi bật trong kiến trúc của Hội quán Hà Chương là hai cặp cột đá nguyên khối (hai cột hiên và hai cột dưới đầu mái chính điện) được chạm trổ hình rồng uốn dài quanh cột, trên lưng chở bốn vị trong Bát tiên, đế cột hình lục giác, chạm nổi hình mai - điểu, nho - sóc,... Hàng năm Hội quán có hai ngày lễ lớn là lễ Vía Bà Thiên Hậu (23/3 Âm lịch) và cúng cô hồn (9/7 Âm lịch). Vào các ngày Rằm, Mùng 1 và ngày Tết, Hội quán cũng thu hút rất nhiều người dân địa phương cũng như du khách đến hành lễ.

Hội quán Minh Hương

• Địa chỉ: 380 Trần Hưng Đạo, Phường Chợ Lớn, TP. Hồ Chí Minh.
• Giờ mở cửa: 8h00 - 12h00

Còn được người dân biết đến với tên gọi Đình Minh Hương Gia Thạnh, là một công trình kiến trúc mang đậm nét Việt Nam. Công trình được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 1993. Ngôi đình này được xây dựng vào năm 1797, tiền thân là nhà việc của xã Minh Hương. Đến năm 1805, vua Gia Long ban cho tên “Gia Thạnh Đường”, sau đó nơi này trở thành hội quán của Hội Minh Hương Gia Thạnh và được gọi là Hội quán Minh Hương Gia Thạnh. Ngôi đình này đã trải qua 4 lần trùng tu, được xây theo kiểu nhà năm gian, mái đình lợp ngói ống, trang trí hình lưỡng long tranh châu, cá hóa rồng, tượng ông Nhật bà Nguyệt,... Tổng thể công trình bao gồm sân trước, tiền điện, chính điện và hậu điện, phía bên phải là miếu Ngũ Hành. Đặc biệt tiền điện còn có 5 cặp liễn đối, hầu hết các cặp liễn đối này đều có hai chữ ở đầu hai vế đối ghép lại thành “Minh Hương”. Phía bên trái chính điện là chuông đồng được đúc vào năm 1823, trên thân chuông có đúc hai hàng chữ “Gia Định thành Minh Hương xã công tạo” và “Long tập Quý Mùi thu nguyệt” (do chuông được làm vào mùa thu năm Quý Mùi). Hàng năm, ngày lễ lớn quan trọng nhất của Hội quán Minh Hương là ngày lễ Kỳ Yên được tổ chức ngày 16 tháng Giêng. Dù đã trải qua hàng trăm năm nhưng Hội quán vẫn còn giữ được các đường nét kiến trúc cùng các cổ vật quý giá đồng thời cũng đánh dấu sự hòa nhập của người Hoa vào văn hóa của người Việt Nam.

Một số lưu ý khi đến tham quan các Hội quán

• Hãy mặc trang phục lịch sự và kín đáo, tránh những trang phục quá hở hang.
• Giữ gìn vệ sinh chung ở Hội quán, không vứt rác bừa bãi.
• Hạn chế mang thức ăn, nước uống vào Hội quán.
• Tuyệt đối không hút thuốc lá trong Hội quán.
• Hãy tôn trọng nội quy của Hội quán và không chụp ảnh ở những khu vực bị cấm.

FAQ

Các Hội quán người Hoa ở Sài Gòn nằm ở đâu?

Các Hội quán hầu hết đều tập trung tại Quận 5 cũ (Chợ Lớn), một số nằm rải rác ở Quận 6 và Quận 11 cũ.

Nên đi Hội quán người Hoa vào thời điểm nào?

Bạn nên đi vào buổi sáng sớm hoặc đầu giờ chiều, đây là thời điểm lý tưởng để tham quan, chụp ảnh và tránh đông người.

Các Hội quán người Hoa thường mở cửa vào mấy giờ?

Các Hội quán thường sẽ mở cửa từ khoảng 7h00 đến 16h00 hoặc 17h00, tùy từng hội quán.

Khi đi tham quan Hội quán người Hoa cần lưu ý gì?

Bạn nên ăn mặc lịch sự, giữ trật tự, không chụp ảnh ở khu vực cấm và tôn trọng không gian tâm linh.

Giữa một xã hội đang ngày càng phát triển và đổi mới như hiện nay, các Hội quán lịch sử này vẫn tồn tại ở đó như một nhân chứng sống của lịch sử. Vượt qua cả chức năng của một công trình kiến trúc lịch sử, những Hội quán ấy còn là những “lâu đài văn hoá” lưu giữ lại các đường nét kiến trúc lịch sử cùng những cổ vật quý giá từ ngày xưa. Nhưng trên hết vẫn là giữ gìn và truyền đạt cho thế hệ tương lai về một tinh thần và bản sắc văn hóa truyền thống của người Hoa xưa.